Folik Asit, İyot ve D Vitamini: İlk Trimesterde Temel Besin Öğeleri

Hamileliğin ilk 13 haftası, vücudun birçok sisteminin oluştuğu bir dönemdir. Bu yüzden üç besin öğesi çok sık gündeme gelir: folik asit, iyot ve D vitamini.

Folik asit neden önemlidir?

Folik asit, B grubu bir vitamin olan folatın sentetik halidir. Gebelik öncesinde ve hamileliğin erken döneminde yeterince folik asit almak, nöral tüp defektleri riskini azaltır. Bunlar beyin ve omurilikte ciddi sorunlara yol açabilen durumlardır.

Nöral tüp çok erken oluşur; çoğu zaman kişi hamile olduğunu henüz fark etmeden önce. Bu nedenle folik asit genellikle gebelik öncesinde ya da hamilelik doğrulanır doğrulanmaz gündeme getirilir.

• ABD'deki CDC ve ACOG, hamile kalabilecek çoğu kişinin her gün 400 mikrogram (0,4 mg) folik asit almasını önerir.
• Önceki bir hamilelikte nöral tüp defekti yaşanmış olması gibi daha yüksek riskiniz varsa, sağlık uzmanınız daha yüksek bir doz önerebilir.
• Folat ayrıca kırmızı kan hücrelerinin oluşumunu ve hücre büyümesini destekler; her ikisi de erken hamilelikte çok aktiftir.

İyot neden önemlidir?

İyot, tiroid hormonlarının üretimi için gereklidir. Bu hormonlar, özellikle ilk trimesterde bebeğin beyin ve sinir sisteminin gelişmesine yardımcı olur.

Hamilelik sırasında iyot ihtiyacı artar, çünkü vücudunuz hem sizi hem de bebeği destekler. ACOG, hamilelik sırasında günde 220 mikrogram iyot alınmasını önerir. Birçok doğum öncesi vitamin iyot içerir; beslenmeniz bu ihtiyacı karşılamıyorsa sağlık uzmanınız ek bir takviye önerebilir.

• Sofra tuzu olarak iyotlu tuz kullanmıyorsanız ya da deniz ürünleri veya süt ürünlerini nadiren tüketiyorsanız iyot alımınız düşük olabilir.
• Tiroid hastalığınız varsa, iyotun sizin için uygun olup olmadığına sağlık uzmanınız ayrıca karar verecektir.
• Aşırı iyot da tiroid fonksiyonlarını etkileyebilir; bu nedenle sağlık uzmanınız önermedikçe yüksek dozlu takviyelerden kaçının.

D vitamini hakkında bilmeniz gerekenler

D vitamini, vücudunuzun kalsiyumu emmesine yardımcı olur ve kemik sağlığını destekler. Hamilelik sırasında ayrıca bağışıklık fonksiyonunda ve bebeğin kemik gelişiminde rol oynar.

Herkese uyan tek bir plan yoktur. D vitamini düzeyiniz; güneşe maruz kalma süreniz, beslenmeniz, cilt tonunuz, mevsim, vücut ağırlığınız ve kan testinde eksiklik görülüp görülmediğine bağlıdır.

• ABD'de hamilelik sırasında önerilen günlük miktar 600 IU (15 mikrogram)'dir. Birçok doğum öncesi vitamin bu miktarın bir kısmını ya da tamamını içerir.
• Güneşe maruz kalma sınırlıysa ya da eksiklik riski yüksekse sağlık uzmanları genellikle D vitamini düzeyini kontrol eder. Daha yüksek dozlar çoğunlukla kan testi sonuçlarına göre belirlenir.
• Tıbbi rehberlik olmadan çok yüksek dozlarda D vitamini almak önerilmez; çünkü D vitamini güvensiz düzeylere birikebilir.

Pratikte genellikle nasıl görünür?

Hamileliğin erken döneminde bakım genellikle birçok tekil takviye yerine net ve temel bir plana odaklanır. Bu çoğu zaman bir doğum öncesi vitamin ile beslenmenize ve laboratuvar sonuçlarınıza göre seçilen ek takviyeler anlamına gelir.

• Erken dönemdeki temel koruyucu besin öğesi olarak folik asit.
• Beslenmeniz ya da doğum öncesi vitamininiz yeterli miktarda sağlamıyorsa iyot.
• Özellikle eksiklik olası ya da testle doğrulanmışsa D vitamini.

Takviyeler hakkında ne zaman doktorunuza danışmalısınız?

Bazı durumlarda erken dönemde beslenme değerlendirmesi daha da önemlidir.

• Tiroid hastalığınız varsa veya tiroid durumunuz için tedavi görüyorsanız.
• Önceki bir hamilelikte nöral tüp defekti yaşandıysa.
• Kısıtlayıcı bir diyet uyguluyorsanız, vegan beslenme düzeniniz varsa ya da şiddetli bulantı ve kusmanız varsa.
• Kan testinde D vitamini düşük çıktıysa.
• Aynı anda birden fazla takviye kullanıyorsanız; bu, bazı besin öğelerinin fazla alınmasına yol açabilir.

Uyarı işaretleri

Takviyeler tek başlarına nadiren acil belirtilere yol açar. Ancak bazı belirtiler hemen tıbbi değerlendirme gerektirir.

• Yemek yiyip su içmeyi zorlaştıran şiddetli ya da giderek artan kusma.
• Belirgin halsizlik, hızlı çarpıntı, titreme, olağandışı uyku hali veya şiddetli kaygı gibi tiroid sorunlarına işaret edebilecek belirtiler.
• Şiddetli ağrı, kanama ya da herhangi bir dönemde ani ve belirgin bir kendini kötü hissetme.
• Bir takviyeye başladıktan sonra döküntü, şişlik veya mide ağrısı gibi olağandışı tepkiler.

Özetle

Folik asit, iyot ve D vitamini, hamileliğin erken döneminde en sık konuşulan üç besin öğesidir. Folik asit nöral tüp defektlerini önlemeye yardımcı olur, iyot tiroid fonksiyonlarını ve bebeğin beyin gelişimini destekler, D vitamini ise kemikleri ve genel sağlığı destekler. En uygun plan beslenmenize, laboratuvar sonuçlarınıza ve kişisel risk faktörlerinize bağlıdır; bu nedenle hangi takviyelerin sizin için uygun olduğunu sağlık uzmanınıza ya da ebenizle konuşun.

Daha fazla bilgi

• NIH: Pregnancy (NICHD)
• CDC: Pregnancy

Yalnızca genel bilgidir; doktorunuzun veya ebenizin tavsiyesinin yerini tutmaz.